Home Over de TROS Mediagedragscode

TROS is een Nederlandse, burgerlijke omroep die in haar programma’s op eigentijdse en spraakmakende wijze duidelijk wil maken dat zij staat voor de elementaire waarden en vrijheden van de individuele burger. Het gaat daarbij om: burgerlijk fatsoen, familiaal, nationaal gevoel, gezelligheid, betrouwbaarheid, constructief in houding en meningsvorming.

TROS heeft de ambitie om in elke programmacategorie een groot publiek te bereiken en is de omroep van de populaire cultuur. In elk programmagenre wordt rekening gehouden met grote verschillen in leeftijd en opleidingsniveau van kijkers en luisteraars: toegankelijkheid staat voorop. TROS gaat bij de programmaverzorging uit van wat mensen bindt, niet wat hen van elkaar scheidt. Dat is in overdrachtelijke zin de betekenis van de De Grootste Familie van Nederland.

TROS is de grootste omroepvereniging binnen de publieke omroep met 465.455 leden en behaalt bij televisie sinds en jaar en dag de hoogste kijktijdaandelen.

2.1

• De rechten en plichten van TROS-redacteuren en -programmamakers zijn vergelijkbaar met die van andere organisaties van de publieke omroep. Uitgangspunt is dat redacteuren en programmamakers op zorgvuldige wijze te werk gaan en er op letten dat misleiding van kijkers en luisteraars wordt voorkomen. Deze moeten zich een waarheidsgetrouw beeld kunnen vormen van het onderwerp waarover wordt bericht. Ander uitgangspunt is de Nederlandse wetgeving en daarop gebaseerde jurisprudentie. 

•  Redacteuren en programmamakers zijn vrij in de selectie van (nieuws) onderwerpen, behoeven geen toestemming voor of instemming met de uitzending van een programma van degenen die daarin figureren. Wel dienen zij het belang dat met de uitzending is gediend, af te wegen tegen belangen van betrokkenen die daardoor eventueel worden geschaad; zij maken in de berichtgeving duidelijk onderscheid tussen feiten, beweringen en meningen; zij vermijden eenzijdige en tendentieuze berichtgeving; zij maken geen misbruik van hun positie; zij verrichten hun werk in onafhankelijkheid en vermijden (de schijn van) belangenverstrengeling.

• Redacteuren en programmamakers uiten geen beschuldigingen zonder dat hiervoor een deugdelijke grondslag bestaat. Zij passen het principe van de  hoor en wederhoor toe, indien dit mogelijk is, waarbij de geldende jurisprudentie wordt beschouwd als leidraad;  zij zullen de  privacy van personen niet verder aantasten dan in het kader van de uitzending redelijkerwijs noodzakelijk is, waarbij geldende jurisprudentie wordt beschouwd als leidraad; zij zenden geen informatie uit over verdachten en veroordeelden waardoor deze gemakkelijk kunnen worden geïdentificeerd en getraceerd, tenzij de naam een wezenlijk bestanddeel is van (informerende en waarschuwende) berichtgeving, de naam inmiddels algemeen bekend is, het niet vermelden van de naam leidt tot verwarring met anderen, de betrokkene zelf de openbaarheid zoekt of er sprake is van een algemeen belang.

• TROS maakt in informatieve programma’s als TROS Radar, EenVandaag, Vermist, TROS Opgelicht?!, TROS Kamerbreed en TROS Nieuwsshow geen gebruik van geen geldelijke of op geld waardeerbare bedragen van derden. Als derden in andere TROS-programma’s, bijvoorbeeld muziek of drama, een geldelijke of op geld waardeerbare bijdrage leveren, dan hebben deze geen invloed op de wijze waarop programmamakers het programma tot stand brengen. Het maken van afspraken over deze bijdragen geschiedt door andere TROS-functionarissen dan de betreffende programmamakers.  

• TROS heeft (met AVRO) een redactiestatuut voor het programma EenVandaag. Voor de overige TROS-programma’s is een redactiestatuut in ontwikkeling. In de mediagedragscode zullen nog bepalingen worden opgenomen die betrekking hebben op de procedures en de werkwijze die in het redactiestatuut worden opgenomen.

2.2.  Normen uit de Richtlijn goed bestuur:

• In geval medewerkers van TROS of hun partner belangen hebben in ondernemingen met een directe of indirecte relatie met TROS, zijn aard en omvang van deze belangen opgenomen in een register. Dit register wordt jaarlijks geactualiseerd en is niet openbaar in verband met privacy-overwegingen. Desgevraagd kan het ter inzage worden gesteld van de cie-Goed Bestuur.

• Een medewerker van TROS die familie- of vriendschapsbetrekkingen of anderszins persoonlijke betrekkingen onderhoudt met een aanbieder van diensten aan TROS, onthoudt zich van deelname aan besluitvorming over de betreffende opdracht.

• Een medewerker van TROS neemt van een aanbieder van diensten aan TROS geen faciliteiten of diensten aan die zijn onafhankelijke positie ten opzichte van die aanbieder kan beïnvloeden.

• Indien TROS ten behoeve van zijn organisatie produkten of diensten wenst af te nemen, waarvoor de wettelijke aanbestedingsregels niet gelden, wordt bij drie leveranciers een offerte aangevraagd, in geval met de opdracht meer dan € 50.000 is gemoeid. Deze richtlijn geldt niet voor opdrachten tot het vervaardigen van televisie- of radioprogramma's, dan wel internetcontent, de daarvoor benodigde av-faciliteiten inbegrepen.

• Een medewerker die een nevenfunctie wil vervullen anders dan uit hoofde van zijn werkzaamheden, heeft hiervoor toestemming nodig van de directie van TROS. Een medewerker vervult geen nevenfuncties die strijdig zijn met het belang van de omroepinstelling

• Een medewerker gaat zorgvuldig en correct om met informatie waarvoor hij uit hoofde van zijn medewerkerschap beschikt. Dit is opgenomen in de arbeidsovereenkomst tussen TROS en TROS-medewerkers.

• TROS doet jaarlijks verslag van haar activiteiten in het Jaarverslag, de jaarrekening en het verslag in het kader van de Richtlijn Goed Bestuur.  Deze documenten worden geplaatst op de website van TROS.

• TROS heeft een Compliance officer. Die ziet toe op de werking van de Richtlijnen Goed Bestuur. Meldingen worden onderzocht door Directie en/of Raad van Toezicht. Die toetsen de betreffende gedragingen aan wettelijke bepalingen, de inhoud van de arbeidsovereenkomst, de CAO, overige regelingen in de publieke omroep, alsmede de Richtlijn Goed Bestuur.

• De verantwoordelijkheid voor en besluitvorming over het gebruik maken van bijdragen van derden ligt bij de directie van TROS.

• TROS bedingt bijdragen alleen door middel van een schriftelijke overeenkomst. Indien de bijdragen worden bedongen door de buitenproducent, is TROS mede-ondertekenaar van het contract tussen de betreffende buitenproducent en de cofinancier. Dit is een vaste procedure.

• TROS doet jaarlijks tevens opgave van de financiële bijdragen en de betreffende programma's aan de Netcoördinator van het thuisnet van TROS, inclusief bijdragen rechtstreeks aan derden-producenten. Er is een vaste procedure.

• Co-financiers worden op de aftitelrol van het betreffende programma vermeld ('Dit programma is mede mogelijk gemaakt door ....')  Deze vermelding duurt niet langer dan vijf seconden en is niet beeldvullend (conform art 52b-2 Mw).

• TROS vermeldt jaarlijks in de additionele informatie op de jaarrekening het bedrag en/of de aard en de waarde van het product/dienst dat deze aan bijdrage heeft ontvangen, de naam van de co-financier en wat de specifieke relatie tussen de betreffende co-financier en de TROS is, een en ander gespecificeerd per programma.

• TROS geeft  jaarlijks een verklaring af over programmaonderdelen waarbij sprake is van cofinanciering.  

• TROS publiceert elk jaar een Jaarverslag op basis van de Richtlijn Goed Bestuur.  Er is een Compliance officer die aan de Directie rapporteert. Die rapporteert vervolgens aan de Raad van Toezicht.

2.3 Programmatische gedragscode

•  In het algemeen geldt dat TROS-programma’s moeten voldoen aan kwaliteitseisen die voortvloeien uit de missie, doelstellingen en het programmabeleid van TROS. Dit is onder meer beschreven in het beleidsplan voor de erkenningsaanvraag 2010-2015. Samengevat gaat het om de volgende punten.
  TROS-programma’s:
  - zijn ondogmatisch en onafhankelijk. Deze hebben geen uitgangspunten die zijn gerelateerd aan leerstellingen of ideologische vertrekpunten.
  
  - conformeren zich aan het burgerlijke waarden patroon. In het aanbod informatieve programma's komen deze waarden tot uitdrukking in onderwerpkeuze, genre's en thema's. TROS kiest in de regel voor praktische, oplossingsgerichte thema’s die dichtbij de burgers staan en verwijzen naar hun behoefte aan een ordelijke, veilige maatschappij. De behoefte van gewone burgers aan betrouwbare, relevante en begrijpelijke informatie, is  uitgangspunt. TROS wil dat kijkers plezier beleven aan de programma’s. In TROS-programma's worden normale fatsoensregels nageleefd: geen banaliteiten, geen grofheden, geen cynisme, iedereen krijgt de gelegenheid zich uit te spreken.
  
  - zijn laagdrempelig en toegankelijk voor een groot publiek, c.q. voor alle publiekscategorieën, ongeacht leeftijd, opleiding en welstandsklasse. Dat betekent helder en eenvoudig taalgebruik, afwisseling in onderwerpkeuze, pakkende visualisering, gezellig qua sfeer en uitstraling, vriendelijke, informele presentatie.
  
  - richten zich op hetgeen kijkers bindt en niet op wat hen van elkaar scheidt en dragen bij in sociale cohesie. Bij mediagebruik ontstaan op basis van gedeelde ervaringen als het ware gemeenschappen van kijkers- en luisteraars.  De verbindende werking van TROS-programma’s vloeit voort uit onafhankelijkheid, laagdrempeligheid, burgerlijke waarden en populaire cultuur. Voor TROS is van belang dat zoveel mogelijk mensen uit alle lagen van de bevolking naar TROS-programma's kijken en luisteren. Idealiter gaat het om zo hoog mogelijke bereikcijfers in combinatie met geringe verschillen in de selectiviteit tussen de verschillende leefstijlgroepen, met inachtneming van het genre en het uitzendtijdstip (c.q. de hoeveelheid beschikbare kijkers en de concurrentiekracht van het aanbod op de andere netten).
  
  - moeten relevant zijn qua inhoud en aantrekkelijk zijn qua vorm en stijl. Het gaat daarbij zowel om de aanwezigheid van satisfiers, zoals betrouwbaarheid en een gezellige uitstraling, als om het ontbreken van dissatisfiers, zoals banaliteiten en onbegrijpelijk of  platvloers taalgebruik.

• De programma’s worden geëvalueerd in de organisatie door de programmaleiding, directie en de programmacommissie uit de ledenraad. Verder worden de programma’s geëvalueerd door de netredactie.

• TROS heeft een afdeling publieksservice. Deze behandelt ingekomen post, telefoon en mail. Verder komen ook veel publieksreacties binnen bij de redacties van de betreffende programma’s. Eventuele klachten worden afgehandeld door de redacties van de betreffende afdelingen. Als dit niet mogelijk blijkt dan wordt dit een taak van de directie.

• De opvattingen van burgers kunnen bij redactionele afwegingen worden betrokken. Dit past bij de missie en uitgangspunten van TROS. De invloed van deze opvattingen op de inhoud van programma’s varieert, afhankelijk van het format van het programma, de eenduidigheid van de opvattingen en de mate waarin deze geschikt zijn voor programmatische uitwerking. De invloed van burgers op de programma-inhoud is sterk toegenomen met de opkomst van panels via internet. Redacties van EenVandaag en TROS Radar hebben deze opgezet met als doel op reguliere basis contact te onderhouden met burgers.

• De TROS-ledenraad is het orgaan dat TROS kan aanspreken op de uitvoering van missie en doelstellingen. Verder de vijfjaarlijkse zelfevaluatie  van TROS betrokken in visitatieprocedure in het kader van de erkenningsverlening.

• De normen die voortvloeien uit deze gedragscodes worden op gebruikelijke wijze gehanteerd bij TROS, zoals ook andere normen uit arbeidsovereenkomsten, CAO en overige bedrijfsregelingen worden gehanteerd.  TROS kijkt in dat verband in de regel niet alleen naar de letter, maar ook naar de geest en doelstelling van de betreffende regeling.

• Bij TROS is de Raad van Toezicht het orgaan dat namens de Ledenraad toezicht houdt op de Directie en het omroepbedrijf.  Verder wordt extern toezicht gehouden door een externe accountant (Deloitte) en het Commissariaat voor de Media. Verder heeft de Raad van Bestuur van NPO veel informatie over de organisatorische, financiële en programmatische gang van zaken binnen TROS.

• Over de evaluatie van de mediagedragscode heeft TROS nog geen afspraken gemaakt.

• Met uitzondering van EenVandaag participeren TROS-programma’s niet in de Raad voor de Journalistiek. De procedures van de Raad van Journalistiek schieten tekort, hetgeen deze zelf ook heeft toegegeven. Zo wordt er nauwelijks feitenonderzoek gedaan en ontbreekt er een beroepsmogelijkheid. Voor TROS programma’s geldt om die reden de reguliere rechtspraak.